Επεξηγήσεις των κριτηρίων του προγράμματος Γαλάζιες Σημαίες (2011-2012)

Ο Ιδρυτής του Διεθνούς Προγράμματος «Γαλάζιες Σημαίες» για ακτές και μαρίνες είναι η μη κυβερνητική, μη κερδοσκοπική οργάνωση FEE ( the Foundation for Environmental Education) – Ίδρυμα για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση.

Στην Ελλάδα, ο Εθνικός Χειριστής του Προγράμματος είναι η Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης (ΕΕΠΦ), η παλαιότερη περιβαλλοντική ΜΚΟ πανελλήνιας εμβέλειας.

Το Πρόγραμμα «Γαλάζιες Σημαίες» ξεκίνησε στη Γαλλία το 1985. Λειτουργεί στην Ευρώπη από το 1987 με διεθνή συντονιστή το FEE, αλλά και εκτός Ευρώπης από το 2001 όταν ξεκίνησε να συμμετέχει η Νότια Αφρική. Σήμερα, το Πρόγραμμα «Γαλάζιες Σημαίες» είναι ένα παγκόσμιο πρόγραμμα με έναν ολοένα αυξανόμενο αριθμό χωρών που συμμετέχουν σε αυτό.

Το Πρόγραμμα προωθεί πρωτίστως τη βιώσιμη ανάπτυξη στις παράκτιες περιοχές, έχοντας στόχο την υψηλή ποιότητα των νερών κολύμβησης, την ασφάλεια λουομένων, την περιβαλλοντική διαχείριση και εκπαίδευση. Συνδέει τον τουρισμό και την εκπαίδευση σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο. Το Πρόγραμμα «Γαλάζιες Σημαίες» είναι πλέον διεθνές σήμα ποιότητας οργάνωσης ακτής, με ισχυρή περιβαλλοντική παράμετρο.

Οι Επεξηγήσεις των Κριτηρίων είναι ένας οδηγός συμμόρφωσης με τα κριτήρια του Διεθνούς Προγράμματος «Γαλάζιες Σημαίες» για τους διαχειριστές των ακτών που έχουν ήδη βραβευθεί με την Γαλάζια Σημαία αλλά και για όσους ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν στο Πρόγραμμα για να βραβευθεί η ακτή τους. Επίσης είναι απαραίτητες για τα μέλη της Εθνικής και της Διεθνούς Επιτροπής Κρίσεων του Προγράμματος «Γαλάζιες Σημαίες» ώστε να μπορούν να αποφασίζουν πάνω σε συγκεκριμένα θέματα που αφορούν στις υποψήφιες ακτές, λαμβάνοντας υπόψη αντικειμενικά όλες τις τοπικές παραμέτρους.

Τα Κριτήρια του Προγράμματος «Γαλάζιες Σημαίες» χωρίζονται σε τέσσερις κατηγορίες:

• ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ 
• ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΝΕΡΩΝ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ
• ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ
• ΑΣΦΑΛΕΙΑ, ΝΑΥΑΓΟΣΩΣΤΙΚΑ, ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ, ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Τα κριτήρια είναι τα ίδια για τις ακτές όλων των χωρών, αλλά μπορούν να διαφέρουν λίγο από περιοχή σε περιοχή. Ορισμένα εφαρμόζονται μόνο σε συγκεκριμένες περιοχές του κόσμου.

Τα περισσότερα Κριτήρια των ακτών είναι υποχρεωτικά (Υ), το οποίο σημαίνει ότι οι ακτές πρέπει οπωσδήποτε να συμμορφώνονται με αυτά για να βραβευθούν με τη Γαλάζια Σημαία. Άλλα είναι προαιρετικά (Π), τα οποία όμως, καλό είναι να εφαρμόζονται.

Ο παρακάτω Πίνακας παρουσιάζει τους χαρακτηρισμούς των κριτηρίων σε Υποχρεωτικά (Υ), Προαιρετικά (Π) και Μη Εφαρμόσιμα (ΜΕ) όπως εμφανίζονται στα έντυπα των Οδηγιών και των αιτήσεων:

Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι τα Κριτήρια του Προγράμματος για τις ακτές αποτελούν τα ελάχιστα κριτήρια και ότι ο Εθνικός χειριστής κάθε χώρας μπορεί να θέσει αυστηρότερα. Επιπροσθέτως, αποτελούν ένα χρήσιμο εργαλείο για την πληροφόρηση όλων των άλλων ενδιαφερομένων φορέων σχετικά με το τι σημαίνει συμμόρφωση με αυτά στην πράξη.

Κατά τη διάρκεια της κολυμβητικής περιόδου, η Γαλάζια Σημαία πρέπει να είναι αναρτημένη στην ακτή. Η αναρτημένη Γαλάζια Σημαία σε μια ακτή βεβαιώνει ότι η ακτή πληροί τα κριτήρια του Προγράμματος. Η σημαία είναι αναρτημένη συνεχώς στον ιστό αλλά πρέπει να υπάρχει στον Πίνακα Ανακοινώσεων το ωράριο κατά το οποίο είναι διαθέσιμες οι προσφερόμενες υπηρεσίες (π.χ. ωράριο παρουσίας ναυαγοσώστη στην ακτή).

Αν μια ακτή έχει βραβευθεί με τη Γαλάζια Σημαία αλλά δεν συμμορφώνεται με όλα τα Κριτήρια του Προγράμματος στην αρχή της επόμενης καλοκαιρινής περιόδου, δεν μπορεί να αναρτήσει τη Γαλάζια Σημαία. Επιπλέον, το FEE, η Εθνική Επιτροπή Κρίσεων και ο Εθνικός Χειριστής του Προγράμματος (Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης) μπορούν να αποφασίσουν την απόσυρση της Γαλάζιας Σημαίας από οποιαδήποτε ακτή της οποίας ο διαχειριστής της ή οι τοπικές αρχές, οι οποίοι έχουν την ευθύνη, δεν λειτουργούν σύμφωνα με τους κανονισμούς, τη φιλοσοφία και το πνεύμα του Προγράμματος «Γαλάζιες Σημαίες» και παραβιάζουν τις αρχές του.

Τρόπος βράβευσης μιας ακτής με τη «Γαλάζια Σημαία»

Μια ακτή μπορεί να βραβευθεί με τη Γαλάζια Σημαία εάν είναι μία εθνική ή διεθνής, επίσημα χαρακτηρισμένη κολυμβητική περιοχή με τουλάχιστον ένα επισήμως καθορισμένο σημείο δειγματοληψίας για τον έλεγχο της ποιότητας των νερών κολύμβησης.

Το όνομα και τα όρια της ακτής ορίζονται από τις επίσημες εθνικές αρχές.

Η ακτή πρέπει να προσφέρει τις απαραίτητες υπηρεσίες και την υποδομή που απαιτούν τα Κριτήρια του Προγράμματος.

Ένα συγκεκριμένο άτομο από την τοπική αρχή οφείλει να ασχολείται ειδικώς με το Πρόγραμμα «Γαλάζιες Σημαίες».

Η ακτή αξιολογείται για την οργάνωσή της και τη συμμόρφωση προς τα κριτήρια από επιθεωρητές του Εθνικού Χειριστή κάθε χώρας αλλά και από τους επιθεωρητές του Διεθνούς Συντονιστή.

Οι Συντονιστές του Προγράμματος (FEE, ΕΕΠΦ) δεν οφείλουν να προειδοποιούν για την ημερομηνία της επίσκεψης, η επιθεώρηση δηλαδή γίνεται είτε ενημερώνοντας τον διαχειριστή για την ημερομηνία επίσκεψης, είτε απροειδοποίητα, κατά την κρίση του Συντονιστή.